Aileniz İçin Psikososyal Destek
Afetler, bireylerin ve ailelerin günlük yaşamını birçok yönden etkileyebilir. Afet sonrasında korku, kaygı, üzüntü, öfke, huzursuzluk, uyku sorunları ve dikkat güçlüğü gibi tepkiler görülebilir. Aynı aile içinde bulunan kişiler yaşanan olaydan farklı biçimlerde etkilenebilir.
Bu dönemde aile bireylerinin birbirleriyle iletişim kurması, günlük yaşamın mümkün olduğunca yeniden düzenlenmesi ve temel ihtiyaçların karşılanması önemlidir.
Neler Yapabilirsiniz?
- Günlük yaşam düzeninizi mümkün olduğunca sürdürmeye çalışın.
- Uyku, beslenme ve dinlenme ihtiyaçlarınıza dikkat edin.
- Aile bireylerinin duygu ve düşüncelerini paylaşmasına fırsat verin.
- Konuşmak istemeyen kişileri yaşadıklarını anlatmaya zorlamayın.
- Birbirinizle iletişim kurarken sakin ve açık bir dil kullanmaya çalışın.
- Afetle ilgili haber ve görüntülerin sürekli takip edilmesini sınırlandırın.
- Çocukların yanında korku ve kaygıyı artırabilecek konuşmalardan mümkün olduğunca kaçının.
- İhtiyaç duyduğunuzda yakınlarınızdan ve ilgili kurumlardan destek isteyin.
Afet sonrasında yaşanan tepkilerin bir kısmı zaman içinde azalabilir. Ancak bu tepkilerin uzun süre devam etmesi, şiddetlenmesi veya kişinin günlük yaşamını belirgin biçimde etkilemesi durumunda bir ruh sağlığı uzmanından destek alınması önerilir.
Çocuğunuz İçin Psikososyal Destek
Çocuklar afetlerden yetişkinlerden farklı biçimlerde etkilenebilir. Yaşadıkları korku ve kaygıyı her zaman sözel olarak ifade edemeyebilirler. Bunun yerine davranışlarında, oyunlarında, uyku düzenlerinde veya günlük alışkanlıklarında değişiklikler görülebilir.
Afet sonrasında çocuklarda;
- anne, baba veya bakım veren kişiden ayrılmak istememe,
- yalnız kalmaktan korkma,
- uykuya dalmakta güçlük veya kâbus görme,
- sık ağlama veya kolay öfkelenme,
- içine kapanma,
- iştah değişiklikleri,
- daha önce bırakılmış bazı davranışların yeniden ortaya çıkması,
- afetle ilgili olayları oyunlarında tekrar etme,
- yüksek seslere veya sarsıntılara karşı aşırı tepki verme,
- baş ağrısı veya karın ağrısı gibi bedensel yakınmalar
görülebilir.
Bu belirtilerin görülmesi her zaman ciddi bir psikolojik sorun olduğu anlamına gelmez. Çocuğun yaşına, gelişim düzeyine, yaşadığı olaylara ve çevresinden aldığı desteğe göre tepkiler değişebilir.
Çocuğunuza Nasıl Destek Olabilirsiniz?
- Çocuğunuzun kendisini güvende hissetmesine yardımcı olun.
- Mümkün olduğunca yanında olun ve ihtiyaç duyduğunda sizinle iletişim kurabileceğini hissettirin.
- Sorularını yaşına uygun, açık ve doğru bilgiler vererek yanıtlayın.
- Bilmediğiniz konularda kesin ifadeler kullanmayın.
- Duygularını ifade etmesine izin verin.
- “Korkma”, “ağlama” veya “üzülme” gibi ifadeler yerine ne hissettiğini anlamaya çalışın.
- Yaşadıklarını anlatması için çocuğu zorlamayın.
- Oyun oynamasına, resim yapmasına ve günlük etkinliklerine devam etmesine fırsat verin.
- Yemek, uyku, oyun ve okul gibi günlük rutinleri mümkün olduğunca yeniden oluşturun.
- Afetle ilgili görüntü ve haberlere maruz kalmasını sınırlandırın.
- Çocuğun davranışlarında meydana gelen değişiklikleri takip edin.
Çocukların afet sonrasında yakınlık ve güven ihtiyacı artabilir. Bu nedenle daha önce tek başına yapabildiği bazı konularda yeniden yetişkin desteği istemesi görülebilir. Bu tür davranışlara karşı sabırlı olunması önemlidir.
Çocuğun yaşadığı belirtiler uzun süre devam ediyor, giderek artıyor veya uyku, oyun, okul ve aile yaşamını önemli ölçüde etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alınması önerilir.
